NSA: Fiskus nie może naliczać VAT od niewykorzystanej części bonu

NSA potwierdził, że VAT od płatności bonami MPV należy liczyć od ceny towaru lub usługi, a nie od niewykorzystanej wartości bonu.

Spór o VAT i bony różnego przeznaczenia

Naczelny Sąd Administracyjny wydał przełomowy wyrok dotyczący rozliczania VAT przy płatności bonami różnego przeznaczenia (MPV). Sprawa dotyczyła dużej sieci handlowej, która emitowała własne bony zachęcające do zakupów.

Problem pojawił się w sytuacji, gdy klient płacił bonem o wartości wyższej niż cena produktu – np. 50 zł za towar wart 48 zł – i nie otrzymywał zwrotu różnicy. Fiskus uznał, że w takim przypadku bon został wykorzystany w całości, a VAT należy naliczyć od jego pełnej wartości nominalnej.

Sądy: VAT tylko od ceny, nie od bonu

Sieć handlowa zaskarżyła stanowisko fiskusa i wygrała. Najpierw Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, a następnie NSA, wskazały, że:

bony tego typu to instrumenty różnego przeznaczenia (MPV),
podstawą opodatkowania jest faktyczna cena towaru lub usługi, a nie wartość nominalna bonu,
niewykorzystana część bonu nie zwiększa ceny zakupu, więc nie może być dodatkowo opodatkowana.

NSA podkreślił, że zgodnie z zasadą wspólnego systemu VAT, podatek konsumpcyjny musi być proporcjonalny do ceny zapłaconej przez konsumenta.

Uzasadnienie NSA

Sędzia Janusz Zubrzycki wyjaśnił, że art. 29a ust. 1b ustawy o VAT należy stosować w każdym przypadku, gdy bon realizowany jest częściowo – niezależnie od tego, czy klient ma możliwość wykorzystania reszty jego wartości w przyszłości.

Wyrok NSA jest prawomocny i wskazuje, że fiskus nie może „naciągać” zasad, nakładając VAT na niewykorzystaną część bonu.

Znaczenie wyroku

To rozstrzygnięcie ma duże znaczenie praktyczne zarówno dla sprzedawców, jak i konsumentów. Potwierdza, że:

przedsiębiorcy nie muszą odprowadzać podatku od kwoty, której klient faktycznie nie zapłacił,
konsumenci nie są obciążani podatkiem od niewykorzystanej wartości bonów,
fiskus powinien stosować przepisy w zgodzie z unijną dyrektywą VAT i zasadą proporcjonalności.

Źródło:

Artykuł „Fiskus naciąga zasadę” – Rzeczpospolita.